Poradnik

Próby wyrywania kotew w murze z cegieł i bloczków

W skrócie

Kotwy w murze często wymagają badań wstępnych, ponieważ dane producenta mogą nie obejmować cegieł lub bloczków stosowanych na budowie. Kotwy badawcze osadza się w pełnej części elementu murowego, z dala od spoin i krawędzi. W murze z cegieł stopy mostka opiera się na sąsiednich cegłach. W murze z bloczków ustawia się je co najmniej 1,5 × hef od kotwy lub stosuje współczynnik αdist.

Niniejszy przewodnik wyjaśnia, jak planuje się i przeprowadza badania na budowie zgodnie z normą BS 8539:2012+A1:2021. Nie zastępuje on normy, danych producenta kotew ani instrukcji projektanta lub inżyniera odpowiedzialnego za realizację, który ustala plan badań, obciążenia i współczynniki. Badanie dokumentuje to, co wydarzyło się w dniu jego przeprowadzenia; nie stanowi dopuszczenia mocowania do użytku.

Najważniejsze wartości

ν_test w murze, obciążenie długotrwałe4 (5 dla kotew nylonowych)
ν_test w murze, obciążenie krótkotrwałe3 (3,5 dla kotew nylonowych)
Ω dla ścian otynkowanych0,75, gdy kotwa badawcza jest osadzona w pełnej cegle
Stopy mostka na murze z cegiełNa sąsiednich cegłach
Podpory mostka na murze z bloczkówL wynoszące 1,5 × h_ef lub więcej albo zastosowanie α_dist (tylko gdy a_dist jest większe niż 1,5 × h_ef)
Próby sprawdzające w dużych elementach murowychL wynoszące 0,5 × h_ef
Kotwy z ETA w murze, badania na budowie wg EAD 330076Co najmniej 15 kotew do zniszczenia

Dlaczego kotwy w murze zwykle wymagają badań?

Kotwy w murze zwykle wymagają badań, ponieważ dane producenta lub warunki ETA często nie obejmują cegieł ani bloczków stosowanych na budowie. Badania w celu ustalenia nośności dopuszczalnej rzadko są potrzebne w betonie, gdzie BS 8539:2012+A1:2021 zaleca kotwy z Europejską Oceną Techniczną (ETA). W praktyce wykonuje się je głównie w murze.

Badania nie są potrzebne, gdy kotwa ma ETA dla danej kategorii muru, a elementy murowe na budowie są co najmniej tak wytrzymałe i co najmniej tak duże, jak podano w ETA. Jeśli są słabsze lub mniejsze, badania są konieczne. Zobacz kiedy należy wykonać badania na budowie.

Gdzie osadzać kotwy badawcze w murze?

Kotwy badawcze osadza się w pełnej części cegły lub bloczka, z dala od spoin zaprawy i w odpowiedniej odległości od krawędzi ściany, zgodnie z zaleceniem BS 8539, punkt 5.3.3.3.2.

Czasem kotwy robocze nieuchronnie trafiają w spoiny: tynk może zasłaniać układ warstw muru albo rozstaw otworów wspornika może do niego nie pasować. W takim przypadku sposób postępowania określa rysunek 7 tego samego punktu.

Na ścianie otynkowanej, na której nie widać spoin lub nie da się utrzymać kotew w obrębie cegieł, projektant może przyjąć Ω = 0,75 i zlecić badania w pełnej cegle. Przez Ω dzieli się obciążenie próbne, więc zwiększa to obciążenie tak, by uwzględnić kotwy robocze, które trafią w spoiny.

Gdzie ustawić stopy mostka na murze?

Na murze z cegły ustaw stopy mostka na cegłach otaczających cegłę, w której osadzona jest kotwa. Dzięki temu badane są również spoiny wokół tej cegły, więc słaba lub stara zaprawa albo cegła poluzowana podczas intensywnego wiercenia zostaną uwzględnione w wyniku.

W murze z bloczków zachowaj odległość najbliższej podpory od kotwy co najmniej 1,5 × hef, gdzie hef to efektywna głębokość zakotwienia. Mniejszego mostka można nadal użyć ze współczynnikiem αdist, o ile rozstaw jego podpór adist jest większy niż 1,5 × h_ef; w przeciwnym razie użyj szerszego. Zobacz dobór mostka.

Na cegłach perforowanych lub drążonych ustaw stopy pod kątem tak, aby żadna nie stała wzdłuż rzędu otworów.

W badaniach sprawdzających nie stosuje się αdist. W miarę możliwości wykorzystuj sąsiednie elementy murowe; przy dużych elementach najbliższa podpora może znajdować się w odległości do 0,5 × hef.

Przykład obliczeniowy: kotwa w murze z bloczków betonowych

Kotwy osadzane są w bloczkach z betonu zwykłego przy hef = 80 mm, przy obciążeniu krótkotrwałym. Projektant podaje NEk = 1,5 kN i Ω = 1,0. ν_test dla kotwy innej niż nylonowa w murze przy obciążeniu krótkotrwałym wynosi 3.

  • Mostek standardowy Staht t25: L = 63,5 mm, przy rozstawie podpór adist wynoszącym 127 mm, czyli odległości w świetle między stopami wzdłuż mostka (karta katalogowa Staht). L jest mniejsze niż 1,5 × 80 = 120 mm, więc stosuje się αdist, a adist (127 mm) jest większe niż 1,5 × hef (120 mm), więc równanie B.12 obowiązuje. αdist = 0,4 + 127 ÷ (5 × 80) = 0,718. Ntest = 1,5 × 3 ÷ 0,718 = 6,27 kN.
  • Staht Bridge 375-25: L = 187,5 mm, czyli więcej niż 120 mm, więc αdist = 1,0. Ntest = 1,5 × 3 ÷ 1,0 = 4,50 kN.

Szerszy mostek daje niższe obciążenie próbne i mniejsze obciążenie muru. Nasz kalkulator obciążenia próbnego oblicza je dla dowolnego rozstawu podpór i ostrzega, gdy mostek jest zbyt wąski dla danej metody.

Współczynniki dla badań wstępnych w murze

ObciążenieKotwaν_testν_aveν_low
DługotrwałeNylonowa575
DługotrwałeInna454
KrótkotrwałeNylonowa3,553,5
KrótkotrwałeInne343

Jak bada się kotwy z ETA w murze wykraczającym poza zakres ich ETA?

Kotwę posiadającą ETA dla danej kategorii muru, stosowaną w elementach murowych słabszych lub mniejszych niż podane w ETA, można badać na dwa sposoby, zgodnie z BS 8539, załącznik B.2.2.

  • Od 5 do 15 badań do zniszczenia (załącznik B.2.2.1), z wynikiem wyznaczanym statystycznie. Zobacz badania wstępne.
  • 15 lub więcej badań do zniszczenia, zgodnie z odpowiednim Europejskim Dokumentem Oceny (EAD) i powiązanym Raportem Technicznym EOTA. Dla metalowych kotew wklejanych w murze (EAD 330076 z EOTA TR 053) N1 to średnia z 5 najniższych wyników, a nośność charakterystyczna wynosi αdist × 0,7 × β × N_1, nie więcej niż wartość z ETA dla tej samej kategorii muru.

Ścieżka EAD wymaga większej liczby badań, więc trwa dłużej. Obie ścieżki dają różne wyniki; BS 8539 dopuszcza każdą z nich.

Kiedy w murze nie jest wymagana redukcja ze względu na rozstaw podpór mostka?

Redukcja ze względu na rozstaw podpór nie jest wymagana tam, gdzie według EOTA TR 053 zniszczenie pozostaje lokalne: przy kotwach osadzonych głębiej niż 150 mm w ścianach wielowarstwowych z małych cegieł pełnych, kotwach w spoinach oraz kotwach w cegłach drążonych lub perforowanych. Podpory nadal muszą być oddalone o więcej niż 1,5 × h_ef i pozostawiać miejsce na powstanie stożka zniszczenia. Zobacz dobór mostka.

Na co zwrócić uwagę przy osadzaniu kotew próbnych w murze?

Kotwa próbna mówi coś o kotwach roboczych tylko wtedy, gdy jest osadzona w ten sam sposób, dlatego kompetentny monter powinien ściśle przestrzegać instrukcji producenta, łącznie z czyszczeniem otworu. Wierć wiertłami mieszczącymi się w średnim zakresie tolerancji ISO 5468; spełniają go nowe wiertła z oznaczeniem kontrolnym PGM. Przed badaniem kotew wklejanych odczekaj co najmniej zalecany czas utwardzania.

Przed badaniem obejrzyj cegłę i otaczające ją spoiny. Pęknięcia przechodzące przez cegłę lub wokół jej spoin oznaczają, że wiercenie lub osadzanie ją uszkodziło.

Czy kotwy w murze wymagają badań na ścinanie?

Badania na ścinanie są rzadko potrzebne, ponieważ nośność na ścinanie jest zwykle ograniczona wytrzymałością kotwy lub konstrukcji. Mogą być konieczne przy mocowaniu w murze o niskiej wytrzymałości. Zobacz badania na ścinanie.

Więcej pytań

Źródła

  1. BS 8539:2012+A1:2021 Code of practice for the selection and installation of post-installed anchors in concrete and masonry, punkt 5.3.3.3.2 i załącznik B.2, BSI
  2. EOTA TR 053:2022-07 Zalecenia dotyczące badań metalowych kotew wklejanych do stosowania w murze, przeprowadzanych na budowie, punkt 3.2.1, EOTA
  3. EAD 330076 Metalowe kotwy wklejane do stosowania w murze, EOTA
  4. ISO 5468:2017 Wiertła do betonu i muru z płytkami z węglików spiekanych do wiercenia obrotowego i udarowo-obrotowego — Wymiary, ISO

Zestaw do badań w murze

Mostki Staht sprawdzają się przy badaniach w cegle i bloczkach, a płyty rozkładające rozkładają obciążenie na ścianach wewnętrznych i dachach.

Koszyk

Wczytywanie koszyka…